Philippe Vandenberg, Visite, Museum van Schone Kunsten, Gent, 2008

Philippe Vandenberg: Visite, Museum van Schone Kunsten, Gent, 12 april – 17 August, 2008.

Philippe Vandenberg werd in 1952 geboren in Gent. Hij  werd tweetalig opgevoed in een uitgesproken bourgeoismilieu, in Sint Denijs Westrem. Het was geen kunstzinnige omgeving.

Vandenberg was elf of twaalf jaar oud toen hij voor het eerst het Museum van Schone Kunsten te Gent bezocht. Hij kreeg een schok toen hij De Kruisdraging van Jeroen Bosch zag. Later zou hij het museum dikwijls bezoeken. En steeds naar dezelfde werken terugkeren. Naast Jeroen Bosch waren dat De Kleptomaan van Géricault, De Liggende Boer van Permeke en een werk van Gustave Van de Woestijne. 

In 2008 werd hij uitgenodigd om in het Museum van Schone Kunsten te Gent een tentoonstelling te maken als artist in residence. Hij laat er zijn werk in dialoog treden met de collectie van het museum.

In de catalogus bij de tentoonstelling staat een verhelderend interview van Bernard Dewulf met de schilder.

Bernard Dewulf: 'U stelt nu tentoon in het Museum voor Schone Kunsten van Gent. Dat museum is bijzonder voor u. Waarom?'

«Het is de eerste plek waar ik geconfronteerd ben geweest met kunst. Ik had geen enkel ander kanaal om met kunst in aanraking te komen. In het milieu waar ik opgegroeid ben bestond het woord kunst niet. En ikzelf, hoewel ik al vanaf mijn zes, zeven intens aan het tekenen was, had niet meteen een idee dat de tekeningen die ik toen maakte mijn toekomst zouden worden.
De allereerste sterke beelden die ik gezien heb, zijn de beelden in de kerk: de kruisiging, de martelgang, de madonna, de pieta. Ik besef steeds beter hoe dat basissymbolen geworden zijn voor mij. Ik heb ook nooit echte kindertekeningen gemaakt, voor Kerstmis of moederdag, ze waren al meteen beladen. En dat is nooit veranderd.
Rond mijn elfde, twaalfde ben ik dan door toeval in het museum beland. Dat was de schok van mijn leven. Allereerst het plotselinge besef dat wat ikzelf al enkele jaren aan het doen was, tekenen, krabbelen op papiertjes, een menselijke traditie was. Vervolgens de schilderijen die ik in het museum voor de eerste keer zag. Ik merkte, bijvoorbeeld, dat er een wereld van verschil was tussen De kruisdraging van Bosch en wat ik voordien in de kerk had gezien.
Ik had nooit geschilderd, ik wist niet dat er zoiets bestond als olieverf. De enige connectie met schilderkunst in ons huis was een grauwe reproductie van De Nachtwacht van Rembrandt achter de gangdeur, waar dan meestal ook nog jassen voor hingen.
Daarna ben ik zo vaak mogelijk naar het museum teruggekeerd. Het was voor mij een bron van frisheid, hoop, toekomst, verrukking. Ik ging vlakbij naar school en ik spijbelde om naar het museum te gaan. Ik kon betoverd worden door bepaalde schilderijen, onder meer van Van de Woestyne, Bosch en Permeke. Daarna is de academie gekomen, zijn er andere musea bijgekomen, vervolgens het atelier, contacten met andere kunstenaars, enzovoort. Ik was dus heel gelukkig met de uitnodiging om hier iets te doen met mijn werk. In dit museum aanwezig mogen zijn is bijzonder voor mij. Ik ken het zo goed en al zo lang.»

Théodore Géricault, De waanzinnige moordenaar

Théodore Géricault (1791-1824), ‘De waanzinnige moordenaar', Museum van Schone Kunsten, Gent

Jheronimus Bosch, De Kruisdraging

Jheronimus Bosch, De Kruisdraging, Museum van Schone Kunsten, Gent

Constant Permeke, Liggende boer

Constant Permeke, Liggende boer, Museum van Schone Kunsten Gent, 1928

Constant Permeke, Liggende boer (detail), Museum van Schone Kunsten Gent, 1928 [3]

Gustave Van de Woestijne, Christus in de woestijn